
Barszcz wigilijny na zakwasie to jedna z najważniejszych zup na polskim stole wigilijnym: klarowny, intensywnie czerwony i przyjemnie kwaskowy. Ten wariant opiera się na warzywnym wywarze oraz dodatku suszonych grzybów, dzięki czemu smakuje głębiej i pięknie pachnie.
W Polsce barszcz czerwony w wersji wigilijnej najczęściej przygotowuje się na zakwasie buraczanym, a podaje z uszkami, pasztecikami lub pierogami. W zależności od domu bywa bardziej czysty i pieprzny albo wyraźniej grzybowy – kluczem jest dobry zakwas oraz spokojne gotowanie, które wydobywa naturalną słodycz buraków.
To przepis, który daje stabilny smak i powtarzalny efekt: warzywa budują bazę, zakwas wnosi charakterystyczną kwasowość, a majeranek domyka aromat. Barszcz zyskuje też na czasie – przygotowany dzień wcześniej staje się jeszcze bardziej harmonijny i świetnie sprawdza się zarówno do uszek, jak i do popijania prosto z kubka.
Składniki
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| Woda | 2 l |
| Zakwas buraczany | 1 l |
| Buraki świeże | 1 kg |
| Marchew | 4 szt. |
| Pietruszka (korzeń) | 2 szt. |
| Por | 1 szt. |
| Seler | 1/4 szt. |
| Suszone grzyby | ok. 1 garść |
| Liść laurowy | 2 szt. |
| Ziele angielskie | 5 ziaren |
| Pieprz czarny | 1 łyżeczka |
| Sól | 2,5 łyżeczki |
| Ocet balsamiczny | 1 duża łyżka |
| Cukier | 1 łyżeczka |
| Majeranek | 1 duża łyżka |
| Buraki z zakwasu | kilka szt. |
Jak wybierać składniki
Jak wybrać buraki do barszczu?
Najlepsze będą buraki twarde, jędrne i ciężkie jak na swój rozmiar, bez miękkich plam i pęknięć. Do barszczu wybieraj średnie sztuki – zwykle mają bardziej równy smak, a po długim gotowaniu oddają kolor bez wodnistej nuty.
Jak wybrać dobry zakwas buraczany?
Zakwas powinien być przyjemnie kwaśny, czysty w aromacie i wyraźnie buraczany, bez ostrego „alkoholowego” zapachu. Jeśli robisz zakwas w domu, przed użyciem delikatnie go zamieszaj i spróbuj – zbyt agresywny możesz zrównoważyć odrobiną cukru, a zbyt łagodny podbić dłuższym „przegryzieniem” barszczu po ugotowaniu.
Jak dobrać suszone grzyby?
Wybieraj grzyby jasne, sprężyste i intensywnie pachnące, bez zapachu stęchlizny. Jeśli masz kilka gatunków, mieszanka (np. podgrzybki z odrobiną prawdziwków) da głębszy aromat, ale do barszczu wystarczy nawet jedna garść dobrej jakości suszu.
Przepis krok po kroku
Krok 1: Przygotuj warzywa na wywar
Obierz marchew i pietruszkę, pokrój na mniejsze kawałki i włóż do dużego garnka z zimną wodą. Seler obierz i pokrój w kostkę, por dokładnie umyj (szczególnie między liśćmi) i dodaj do garnka.
Krok 2: Dodaj grzyby i przyprawy
Suszone grzyby zalej wodą, odstaw na namoczenie, a następnie wlej do garnka także wodę z moczenia. Dodaj liście laurowe, ziele angielskie, pieprz oraz sól.
Krok 3: Gotuj z burakami
Buraki obierz, pokrój na kawałki i dodaj do garnka. Gotuj całość ok. 1,5 godziny na małym ogniu – barszcz ma tylko delikatnie „mrugać”, nie powinien gwałtownie bulgotać.
Wskazówka: gotuj na minimalnym ogniu pod lekko uchyloną pokrywką – zachowasz intensywny kolor i unikniesz „spłaszczenia” smaku, które może dać zbyt mocne wrzenie.
Krok 4: Dodaj buraki z zakwasu
Zakwas odcedź, a z jego zawartości wyjmij kilka buraków i dorzuć je do gotującego się wywaru, by dodatkowo podbić barwę i smak.
Krok 5: Przecedź barszcz
Z wywaru wyjmij warzywa i grzyby albo przelej całość przez sito, aby uzyskać czysty, klarowny barszcz.
Krok 6: Połącz z zakwasem i dopraw
Wlej przygotowany zakwas do gorącego wywaru, następnie zdejmij garnek z ognia. Dopraw octem balsamicznym, cukrem i w razie potrzeby solą oraz pieprzem, a na końcu dodaj majeranek roztarty w dłoniach.
Wskazówka: nie gotuj barszczu po dodaniu zakwasu – wystarczy dobrze go podgrzać; dzięki temu zachowa świeżą kwasowość i piękny kolor.
Smacznego i spokojnych, pysznych Świąt!
Wartości odżywcze (szacunek)
Dane orientacyjne na 1 porcję (ok. 375 ml), przy założeniu 8 porcji z całości.
| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Białko | ok. 3 g |
| Tłuszcze | ok. 1 g |
| Węglowodany | ok. 30 g |
| Energia | ok. 140 kcal |
Smaki Dnia









Komentarze