Gratin z dyni piżmowej i ziemniaków to kremowa, serowa zapiekanka z piekarnika, która pachnie przyprawami już w trakcie pieczenia i świetnie sprawdza się jako sycący obiad lub ciepła kolacja w chłodniejsze dni.
Gratin (zapiekanka) to klasyczna technika kuchni francuskiej: warstwy składników zapieka się w naczyniu, a wierzch często przykrywa sos oraz ser, który tworzy apetyczną, rumianą skórkę. Wersje z warzywami – jak dynia i ziemniaki – są popularne, bo łączą delikatną słodycz z kremową strukturą.
Ten przepis jest wyjątkowo wygodny: dynia marynuje się w śmietance z przyprawami, ziemniaki dodają treściwości, a sos serowy spina całość w aksamitną, aromatyczną zapiekankę. To prosty sposób na pyszne wykorzystanie dyni butternut bez skomplikowanych technik.
Składniki
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| Warstwy zapiekanki | |
| Dynia piżmowa (butternut) | 1 kg |
| Ziemniaki | 200 g |
| Śmietanka kremówka (płynna) | 75 ml |
| Woda | 250 ml |
| Gałka muszkatołowa (do starcia) | ok. 1/8 szt. |
| Papryka czerwona mielona (łagodna) | 3 g |
| Kmin rzymski mielony | 2 g |
| Oregano suszone | 1 g |
| Sól morska | ok. 6 g (łącznie) |
| Ser twardy do warstw (np. emmental + mimolette), pokrojony w słupki | 100 g |
| Ser tarty do posypania (np. parmezan i/lub gruyère) | 40 g |
| Sos serowy | |
| Masło | 25 g |
| Mleko | 150 ml |
| Ser (np. emmental + mimolette) | 40 g |
| Parmezan, tarty | 15 g |
| Skrobia kukurydziana | 10 g |
Jak wybierać składniki
Jak wybrać dynię piżmową (butternut)?
Wybieraj dynię o twardej, nieuszkodzonej skórce i jednolitym, beżowym kolorze. Powinna być wyraźnie ciężka jak na swój rozmiar – to znak, że miąższ będzie zwarty i dobrze zniesie pieczenie w plastrach.
Jak wybrać ziemniaki do zapiekanki?
Najlepiej sprawdzą się ziemniaki typu B (ogólnoużytkowe) – po starciu i zapieczeniu trzymają strukturę, a jednocześnie nie są zbyt mączyste. Unikaj sztuk z zielonymi przebarwieniami i kiełkami.
Jak wybrać ser do gratin?
Postaw na sery, które dobrze się topią: emmental, gruyère lub mieszanki serów półtwardych. Do wyrazistego smaku dodaj parmezan – nawet niewielka ilość podbija aromat i pomaga uzyskać apetycznie zrumienioną powierzchnię.
Przepis krok po kroku
Krok 1: Przygotuj dynię i marynatę
Umyj, obierz i usuń pestki z dyni, a następnie pokrój ją w długie, cienkie plastry. W dużej misce wymieszaj śmietankę z wodą, papryką, kminem, oregano oraz częścią soli (gałkę muszkatołową odłóż na później). Dodaj plastry dyni i dokładnie wymieszaj dłonią, aby każdy plaster był obtoczony w płynie.
Krok 2: Zetrzyj ziemniaki i dopraw gałką
Ziemniaki umyj, obierz i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Przełóż do drugiej miski i dodaj startą gałkę muszkatołową, po czym wymieszaj.
Krok 3: Ułóż warstwy w naczyniu
Natrzyj naczynie do zapiekania masłem. Ułóż połowę plastrów dyni, na to rozłóż całe starte ziemniaki, posyp połową sera tartego, dodaj ser pokrojony w słupki, a następnie przykryj resztą dyni.
Wskazówka: układaj dynię lekko „na zakładkę” i nie dociskaj warstw zbyt mocno — sos łatwiej wniknie między plastry, a zapiekanka upiecze się równomiernie.
Krok 4: Zrób sos serowy i zalej zapiekankę
W rondelku rozpuść masło na małym ogniu. Wlej mleko, dodaj 40 g sera, parmezan, pozostałą sól oraz skrobię kukurydzianą i mieszaj, aż ser się rozpuści, a sos będzie gładki. Wlej do rondelka płyn z miski po dyni (marynatę), wymieszaj i równomiernie zalej zapiekankę tak, by płyn sięgał do wierzchniej warstwy dyni. Posyp pozostałym serem tartym.
Krok 5: Upiecz
Piecz w 180°C przez ok. 1 godzinę 30 minut, aż dynia zmięknie, a wierzch będzie rumiany. Odczekaj 10 minut po wyjęciu z piekarnika, aby zapiekanka łatwiej się kroiła.
Smacznego!
Wartości odżywcze (orientacyjnie)
| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Białko | ok. 70 g |
| Tłuszcze | ok. 104 g |
| Węglowodany | ok. 174 g |
| Kcal | ok. 1850 kcal |
Komentarze