Zapiekanka ziemniaczana z patisonem w pikantnym beszamelu to kremowe, aromatyczne danie z piekarnika, które świetnie sprawdza się jako domowy obiad lub sycąca kolacja. Połączenie miękkich warzyw, gęstego sosu i roztopionego sera daje klasyczną, „comfort food” zapiekankę.
Gratin (po polsku często po prostu „zapiekanka”) to technika zapiekania składników pod warstwą sosu i/lub sera, popularna w kuchni francuskiej. Wariant z patisonem jest lekką, warzywną odmianą — patison ma delikatny smak i świetnie chłonie przyprawy, dzięki czemu dobrze wypada w kremowych sosach.
Ten przepis jest dobry, bo łączy tanie, dostępne składniki z efektem „jak z bistro”: warzywa są podsmażone dla głębi smaku, a beszamel z papryką, kuminem i pieprzem Espelette nadaje całości wyrazistości bez skomplikowanych zabiegów.
Składniki
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| Patison biały | 1 szt. |
| Ziemniaki (bardzo duże) | 2 szt. |
| Szalotki | 2 szt. |
| Mleko | 500 ml |
| Masło | 40 g |
| Mąka pszenna | 40 g |
| Oliwa z oliwek | ok. 1 łyżka |
| Papryka (najlepiej słodka) | do smaku |
| Kumin (kmin rzymski) | do smaku |
| Pieprz Espelette (lub chilli) | do smaku |
| Sól | do smaku |
| Pieprz | do smaku |
| Ser gruyère, starty | ok. 80 g |
Jak wybierać składniki
Jak wybrać patisona?
Wybieraj patisona twardego, jędrnego i bez miękkich plam. Skórka powinna być gładka, a ogonek suchy — to znak, że warzywo jest świeże i nie zaczyna się psuć. Mniejsze i średnie sztuki zwykle mają delikatniejszy miąższ.
Jak wybrać ziemniaki do zapiekanki?
Najlepiej sprawdzą się ziemniaki typu B (uniwersalne) lub lekko mączyste — po zapieczeniu będą miękkie, ale nie wodniste. Unikaj ziemniaków z zielonymi przebarwieniami i kiełkami, bo mogą wnieść nieprzyjemną gorycz.
Jak wybrać mleko i ser do beszamelu?
Do sosu wybierz mleko o zawartości tłuszczu min. 2%, bo łatwiej uzyskać aksamitną konsystencję. Ser gruyère powinien być zwarty i aromatyczny — jeśli kupujesz w kawałku, zetrzyj go tuż przed użyciem, żeby lepiej się roztapiał i równomiernie zapiekał.
Przepis krok po kroku
Krok 1: Przygotuj warzywa
Obierz patisona i ziemniaki, a następnie pokrój je w małą kostkę, żeby upiekły się równomiernie. Szalotki obierz i pokrój w cienkie półplasterki.
Krok 2: Podsmaż warzywa
Na patelni rozgrzej oliwę, wrzuć szalotki i smaż 1–2 minuty do zeszklenia. Dodaj kostkę z patisona i ziemniaków, wymieszaj, przykryj i duś/smaż na małym ogniu 10–15 minut, aż warzywa lekko zmiękną.
Krok 3: Zrób beszamel z przyprawami
W rondlu rozpuść masło, wsyp mąkę i energicznie mieszaj, aż powstanie gładka zasmażka. Wlewaj mleko partiami, stale mieszając trzepaczką, i gotuj do zgęstnienia; dopraw papryką, kuminem oraz pieprzem Espelette.
Wskazówka: jeśli w beszamelu pojawią się grudki, zdejmij rondel z ognia i szybko roztrzep sos trzepaczką — a gdy trzeba, przecedź przez sitko.
Krok 4: Przełóż warzywa do naczynia
Nagrzej piekarnik do ok. 180°C (grzanie góra–dół). Warzywa przełóż do naczynia żaroodpornego i dopraw solą oraz pieprzem.
Krok 5: Dodaj sos i ser
Zalej warzywa pikantnym beszamelą, wyrównaj wierzch, a następnie posyp startym gruyère. Jeśli lubisz bardziej zrumienioną skórkę, dodaj nieco więcej sera na środek.
Krok 6: Zapiekaj
Zapiekaj około 30 minut, aż wierzch będzie złocisty, a sos będzie delikatnie bulgotał przy brzegach. Po wyjęciu odczekaj 5–10 minut, by zapiekanka łatwiej się kroiła.
Wskazówka: krojenie tuż po wyjęciu z piekarnika „rozlewa” beszamel — krótki odpoczynek sprawia, że porcja trzyma kształt.
Smacznego!
Wartości odżywcze (szacunkowo)
| Składnik odżywczy | Wartość (całość) |
|---|---|
| Białko | ok. 63 g |
| Tłuszcze | ok. 80 g |
| Węglowodany | ok. 187 g |
| Kalorie | ok. 1690 kcal |
Komentarze